آسيب هاي فرهنگي معماري شهري بررسي ميشود.
مهندس محمدرضا حائري مدير گروه شهرشناسي انديشه ايرانشهر در گفتگو با خراسان ضمن اعلام خبر فوق گفت: گروه شهرشناسي دفتر پژوهشهاي فرهنگي در جهت شناسايي و معرفي معماري ايراني و شهري نشستهاي ماهانهاي را برگزار ميکند ومسائل مختلف شهري و معماري را از جهات مختلف مورد بررسي قرار ميدهد.
مهندس حائري همچنين اظهار داشت: گروه شهرشناسي دفتر پژوهشهاي فرهنگي به مسائل مختلف فرهنگي، اجتماعي و ابعاد هنري معماري ايراني توجه ويژهاي دارد ضمن اينکه معماري را از پيشرفتهاي روز و تغييراتي که در امر ساخت و ساز صورت گرفته جدا نميداند اما ما معتقديم که بايد فرهنگ و هنر معماري ايراني و اسلامي که جزئي از هويت ماست همچنان در بناها و شکل کلي شهرها باقي بماند و به همين دليل با انجام پژوهشهاي مختلف، برگزاري سمينارها و جلسات متعدد سعي در اصولي کردن و شناخت آسيبهاي معماري و شهرنشيني در ايران داريم. همايش آسيبشناسي فرهنگي و قضايي در روند شهرنشيني در ايران سيام ماه جاري در تالار بتهوون خانه هنرمندان برگزار ميشود.
هنر در نگاه ما همان موهبت الهي است که بايد حرمتش را رعايت کنيم تا در خدمت اهداف بلند انساني قرار گيرد. کاريکاتور ازجمله هنرهايي است که با ظرافت، دقت و هوشمندي اين هدف را ميتواند دنبال کند. اقدام اخير برخي روزنامههاي اروپايي در چاپ کاريکاتور توهينآميز به پيامبر اسلام(ص) به واقع مخدوش ساختن دايره قدسي هنر است و البته مهمتر از آن جسارتي که به ساحت مقدس پيامبر خاتم(ص) شده است. جالب است که گاردين مينويسد: انتشار کاريکاتورهاي موهن با دستاويز آزادي بيان و جلوگيري از انتشار مطالب متفاوت درباره «هولوکاست» يک دورويي آشکار است.
دورکين تحليلگر اين روزنامه ميافزايد: نميتوان انتشار کاريکاتورهاي موهن را نشانه احترام به آزادي بيان دانست و قانوني وضع کرد که براساس آن هيچکس حق ندارد در انکار هولوکاست مطلبي منتشر کند. در غرب ميگويند نميتوان تنفر ديني و نژادي را اشاعه داد ولي در عين حال انتشار مطالبي که همه مسلمانان را تروريست خطاب ميکند، نشانه آزادي بيان ميدانند. در گفتگو با دو کاريکاتوريست صاحبنام کشورمان اين موضوع را به بحث گذاشتيم. سيد مسعود شجاعي مسئول خانه کاريکاتور و جواد عليزاده که جوايز زيادي از نمايشگاهها و مسابقات بينالمللي کاريکاتور دريافت کرده است.
سيد مسعود شجاعي طباطبايي کاريکاتور را هنر اعتراض ميداند و ميگويد: «ما به يکسري از باورها و اعتقادات ايمان داريم و معتقديم که نميتوان به مسائل اخلاقي، ديني و باورهاي مذهبي توهين کرد، اگرچه بايد نسبت به زشتيها و مشکلاتي که در دنيا وجود دارد اعتراض کنيم. ضمن اينکه کاريکاتور به معناي واقعي کلمه ، طنز ترسيمي است و با هزل و هجو فاصله دارد کاريکاتور طنز فاخري است که افشاي حقيقت ميکند و در اين مقطع کاريکاتوريستهاي ما جايگاه خودشان را نشان دادند و در قبال توهيني که به پيامبر اسلام(ص) شد موضعگيري کردند.
وي درادامه گفت: رسانههاي خارجي ميپرسند چرا سراغ هولوکاست ميرويد و از کاريکاتور پيامبران آنها براي مقابله استفاده نميکنيد و اين براي من هم جاي سوءال دارد که چرا آنها براي هولوکاست ارزش قائل هستند ولي براي پيامبران نه و با استفاده از اين شيوه سعي دارند ما را هم براي مقابله به همين مسير بکشانند در حايکه ذهن و باورهاي ما چنين اجازهاي به خود نميدهد.
ما به همه پيامبران اعتقاد داريم و به خودمان اجازه چنين کاري نميدهيم و دراين ميان قلم ما متوجه بلاهت و ناداني کساني است که دست به اين اقدام زشت و موهن زدهاند.
شجاعي، درخصوص مبناي فکري يک کاريکاتوريست معتقد است: «وظيفه يک کاريکاتوريست صرفنظر از مذهب و قوم اين است که به دنبال آن است همانگونه که «ناجي علي» به واسطه اعتقاداتش توسط رژيم اشغالگر قدس ترور شد پس هنرمنداني هم هستند که به خاطر اعتقاداتشان تا پاي جان ميايستند و مقابله ميکنند»
جواد عليزاده کاريکاتوريست ديگري است که اين اتفاق را مايه تاسف ميداند و ميگويد: کساني که به مقدسات توهين ميکنند کاريکاتوريست واقعي نيستند چون اين حرفه ايجاب ميکند که برخي از مسائل اخلاقي رعايت شود و کاريکاتوريست هم بايد به باورها و فرهنگ ديگران احترام بگذارد و من شخصا چنين افرادي را کاريکاتوريست نميدانم چون سوژههاي بسياري براي کارکردن وجود دارد و نيازي نيست که يک هنرمند به مسائلي اشاره کند که جزئي ازمقدسات است و من متاسفم از اين حرکت برخي کاريکاتوريستها که با اين کارشان حرمت حرفه ما را زير سوءال بردهاند.
وي در ادامه گفت: «کاريکاتور با کمترين خط ميتواند بيشترين پيغام را در مقابل ديد مخاطب بگذارد و تاثير بسياري هم داشته باشد اما برخي از جنبههاي تخريبي آن استفاده ميکنند و من آنها را کاريکاتوريستهاي واقعي نميدانم»
عليزاده افزود: «کاريکاتورزبان تصوير است و بايد هدفش ايجاد تعادل باشد و از انتقاد افراطي پرهيز کند. هيچ چيز مطلقي نيز در جهان وجود ندارد اما داشتن يک نوع بينش و جهانبيني براي هر کاريکاتوريست الزامي است و بايد اين بينش را با انتقاداتش منتقل کند.
نشريات غربي دراين رابطه معتقد و مدعي دموکراسي هستند اما با اين کارشان نشان دادند که به آزادي قلم و بيان اعتقاد ندارند چون آن نوع آزادي که مدنظر آنهاست به آزادي صدمه ميزند و به هيچوجه آزادي محسوب نميشود و ما هم به عنوان يک کاريکاتوريست بايد راه مقابله با اين توهين را در پيش بگيريم اما به شکل هنري بايد با آن مقابله کنيم و نبايد با دين و آيين ديگران کاري داشته باشيم ضمن اينکه تاکنون هم اينگونه بوده و ما هميشه حرمت تمامي اديان را نگه داشتهايم».
۲۰۰ ميليارد ريال براي تجهيز کتابخانههاي مدارس از سوي رئيس جمهور اختصاص يافت.
رئيس نمايشگاه ياد يار مهربان و مدير عامل موسسه نشر شهر روز گذشته در جمع خبرنگاران با بيان اين مطلب گفت: با تصويب طرحي براي تجهيز کتابخانههاي مدارس در کشور در هفته جاري ستادي به اين منظور تشکيل شد که از سوي رئيس جمهور ۲۰۰ ميليارد ريال اعتبار براي اجراي آن درنظر گرفته شد.
دکتر سيد امير مسعود شهرامنيا با بيان اين که فعاليت اين ستاد بيشتر در راستاي تجهيز کتابخانههاي مدارس در شهرستانها است گفت: آمار سرانه کتاب بسيار پايين است و کتابهاي موجود هم از وضعيت مناسبي برخوردار نيستند تا جائيکه آمار کتابهاي موجود در مدارس فقط ۵۲ ميليون جلد کتاب است و مدارسي هم که داراي کتابخانه هستند ۴۱ ميليون جلد کتاب دارند و ۱۰ ميليون کتاب هم مربوط به مدارسي است که فاقد کتابخانه هستند و دراين ميان نيز وضعيت کتابخانههاي مدارس شهر تهران تفاوت چنداني با کتابخانه مدارس شهرستان ندارد.
وي درادامه سرانه کتاب به ازاي هر مدرسه را ۳۸۶ جلد ذکر کرد و گفت:آمار سرانه کتاب در حد بسيار پاييني است و هر دانشآموز طبق آمار تنها به ۴۲/۳جلد کتاب در طول سال دسترسي دارد و اين رقم بسيار پاييني است به همين دليل از دو سال پيش سازمان دانشآموزي برگزاري نمايشگاهي را در دستور کار خود قرار داد تا بخشي از کمبودها جبران شود و براي برگزاري نمايشگاه از تمام ناشران دعوت کرديم تا کتابهاي منتشر شده از سال ۸۳ به بعد را برايمان ارسال کنند که ۵۰۰ ناشر در نمايشگاه حضور پيدا کردند و از ميان کتابها نيز ۷ هزار عنوان کتاب براي حضور در نمايشگاه انتخاب شد که توسط نمايندگان مدارس تهران تهيه ميشود.
شهرامنيا تصريح کرد: اين کتابها با سقف اعتباري که درنظر گرفته شده در اختيار مدارس قرار ميگيرد که اين اعتبار در تهران از سوي سازمان فرهنگي، هنري شهرداري تهران، وزارت ارشاد و کتابخانه ملي تامين ميشود و مدارس ابتدايي ميتوانند تا سقف ۱۴۰ هزار تومان، مدارس راهنمايي ۱۸۰ هزار تومان و در دبيرستانها ۲۲۰ هزار تومان کتاب خريداري کنند.
وي در ادامه گفت: با شروع اين کار شهرهاي ديگر هم از اين مساله استقبال کردند و چنين نمايشگاهي در مشهد، اصفهان، تبريز و کرج هم برگزار شد.
وي افزود: در هفته اول اسفندماه براي بيش از ۶ هزار و ۲۰۰ مدرسه در تهران يک ميليارد و پانصد ميليون تومان کتاب براي تجهيز کتابخانهها خريداري ميشود.
لازم به ذکر است نمايشگاه ياديار مهربان ۲۹ بهمن افتتاح ميشود و تا ۸ اسفند ماه در مصلاي امام خميني(ره) برپا است.
اگرچه بحث اکران هميشه در سينماي ايران مطرح بوده اما پس از طرح تعابيري چون «مافياي اکران» و اعتراض و انتقاد برخي کارگردانان از شرايط نابرابر اکران کار به جايي رسيد که حتي وزير ارشاد نيز اين مساله را موضوع مهمي در سينماي ايران برشمرد. مشکل شايد از زماني آغاز شد که آييننامه شيوه اکران آزاد به اجرا درآمد و امروز اين بحث مجدد مطرح شده است که آيا آييننامه جديد که در حال تدوين است و هنوز اطلاعاتي از آن منتشر نشده، ميتواند به اين مشکل پايان دهد يا نه؟ محمود اربابي مديرکل نظارت و ارزشيابي در این رابطه گفت: طي جلسهاي که هفته گذشته خدمت دوستان در شوراي صنفي نمايش بودم، نيز عرض کردم مناسب نيست اگر يک فيلم فروش زيادي دارد، همه سينماها را در اختيار خود قرار بدهد در عين حال که سينمادارها قصد و هدفشان از سينماداري بعد اقتصادي است و اگر فيلم پرفروش ميآيد ترغيب ميشود اين فيلم را در سينماي خودشان اکران بکنند، اما اين اتفاق نبايد به گونهاي باشد که به بقيه فيلمها آسيب برساند.
اکران آزاد بدين صورت است که هر فيلم، داراي پروانه نمايش طبيعتا در هر سينمايي که بخواهد و توافق با سينمادار داشته باشد ميتواند مجوز اکران بگيرد، بنابراين ما با توجه به کمبود سالن نمايش بايد در شيوه نمايش تغييراتي ايجاد کنيم به گونهاي که آن شيوه امکان اکران در شرايط مساوي را براي فيلمها به وجود آورد البته بدون دخالت ما، اما به گونهاي سيستمي را در مرحله پروانه نمايش طراحي خواهيم کرد تا فيلمهايي که واجد خصوصيت فرهنگي و توانايي ارتباط با مخاطب هستند امکان مناسب و بهتري براي اکران داشته باشند و فيلمهايي که از لحاظ مخاطب احتياج به نمايش گسترده در تعداد بالاي سالن ندارند، به گونهاي در پخش مديريت شوند (توسط تهيهکننده و پخشکننده) تا بتواند فروش منسجمي براي فيلم و سينمادار به همراه داشته باشند.
محمود اربابي از اهالي سينما خواست تا نقطه نظرات خود را پيرامون بحث اکران و شوراي صنفي نمايش در اختيار اداره کل نظارت و ارزشيابي قرار دهند.
اما «عبدالله اسفندياري»، تهيهکننده و مسئول بخش سينماي معناگراي فارابي، در مورد آييننامه جديد اکران که قرار است به زودي تدوين شود، گفت: «در اين مقطع که شرايط فشرده وجود فيلمهاي آماده نمايش وجود دارد، طبيعتا هر راهکاري انجام شود با مشکلات ريز و درشتي روبهرو ميشود، اگر بخواهيم فيلمهاي فرهنگي را با زور در مدت طولاني در اکران نگه داريم، اين باعث ميشود که فيلمهاي ديگر دچار ضرر شوند و اگر هم هيچ قانون و کنترلي در مورد اکران وجود نداشته باشد، يکسري از زد و بندها و کارهاي خلاف بر اکران تاثير ميگذارد و خب، اين مشکلات ريز و درشت در نحوه اکران وجود دارد و برخي از اين فيلمها از اين بابت لطمه و آسيب ميبينند و در کنار آن به طور مثال وقتي در دو سال قبل «شکلات» را در جشنواره به نمايش درآورديم، بلافاصله سيدي غيرمجاز آن در بازار پخش گرديد، از اين مشکلات زياد در اکران فيلمهايمان داريم.
اسفندياري تاکيد کرد: تا موقعي که در مورد ايجاد سالنهاي جديد سينما اقدامات جدي انجام ندهيم مشکلات اکران همچنان کلاف سردرگمي خواهد بود و در مقطع فعلي تنها اقدام موثر اعمال شيوه استفاده همزمان نمايش فيلمها در يک سينما و در سئانسهاي مختلف است.»
همايون اسعديان سخنگوي شوراي صنفي اکران در خصوص آييننامه جديد اکران به خراسان ميگويد: تاکنون دو جلسه براي آييننامه جديد اکران تشکيل شده است و نمايندگان انجمن سينماداران، اتحاديه تهيهکنندگان و کانون کارگردانان نظرات و پيشنهادات خود را اعلام کردهاند و بحثهاي مفصلي صورت گرفته است اما اين جلسات همچنان ادامه دارد.
وي در ادامه گفت: ممکن است براي اينکه زودتر به جمعبندي برسيم کارشناساني را خارج از نمايندگان انجمنها دعوت کنيم که درجلسات حضور داشته باشند اما هنوز هيچچيز قطعيت ندارد چون در مرحله اوليه گفتگو هستيم اما اميدواريم که تا دو هفته آينده به اجماع برسيم و آييننامه جديد را اعلام کنيم.
اسعديان در پاسخ به اين سوال که وضعيت فيلمهايي که پيش از اين ساخته شده و حتي پروانه نمايش دريافت کردهاند، چه ميشود؟ گفت: اين مسئله به شوراي صنفي ارتباطي ندارد و به دفاتر پخش و سينماها مربوط است. هر فيلمي که پروانه نمايش بگيرد و از طرف پخشکننده با صاحبان سينماها قرارداد ببندد، ميتواند اکران شود. شوراي صنفي هم قرارداد را ثبت ميکند و مانعي براي اکران وجود ندارد بايد پخشکننده فيلمهايي که دچار چنين وضعيتي شدهاند به اين سوال پاسخ بدهند که چرا هنوز موفق نشدهاند که با سينماها به توافق برسند.
اسعديان در ادامه در پاسخ به اين سوال که در آييننامه جديد چه تمهيداتي در جهت حمايت از سينما انديشيده شده و وضعيت فيلمهاي ضعيف چه ميشود، گفت: سعي کردهايم تا همه جوانب را مدنظر قرار دهيم و سعي ميشود تا همه موارد در نظر گرفته شود اما در مجموع قصد ما اين است که به مجموعه سينما توجه شود يعني سعي ميکنيم منافع فيلمها را اعم از تجاري، قوي، متوسط و ضعيف در نظر بگيريم در حالي که در اکران آزاد چنين مسئلهاي وجود ندارد بلکه به توانايي و زيرکي پخشکننده فيلم برميگردد و اينکه بتواند با سينماها قرارداد ببندد.
وي در پايان افزود: سعي ميکنيم تا دو هفته آينده آييننامه جديد اکران را به نحوي ارائه دهيم که به نفع فيلمهاي تجاري نباشد بلکه فيلمهاي فرهنگي هم بتوانند مخاطب خاص خود را داشته باشند و حتي فيلمهاي تجاري هم در شرايط خاص خود اکران شود در واقع بايد منافع همه را در نظر بگيريم و رعايت کنيم.
مجموعه تلويزيوني «غريبي آشنا» به تهيهکنندگي محمد حسينپور و کارگرداني جهاندخت خادم از شب گذشته پخش خود را آغاز کرد.
مجموعه داستاني «غريبي آشنا» که محصول مشترک گروه فيلم و سريال شبکه سوم سيما و صدا و سيماي مرکز خراسان رضوي است، با نيم نگاهي به آداب و رسوم قوم کرد شمال خراسان، حول محور مسائل اجتماعي معاصر، به عدم تفاهم زوجها در انتخاب همسر پرداخته است.
جهاندخت خادم نويسنده و کارگردان مجموعه «غريبي آشنا» ميگويد: به عنوان يک فيلمساز مولف هميشه اين مسئله که دار مکافات همين دنياست در ذهنم بود و به دنبال بستري بودم تا ذهن مخاطبان اثرم را با مثل معروف «با هر دست بدهي باهمان دست ميگيري»، درگير کنم. از اين رو در اين مجموعه و در قالب يک درام اجتماعي به ازدواجهاي ناخواسته و مسائل حاشيهاي خانوادهها پيرامون آن پرداختهام. حال آنکه اميد به استمرار زندگي و وفاداري به انسان بودن و انسان ماندن هم مدنظرم بود.
محمد حسينپور تهيهکننده مجموعه فوق با اين توضيح که توليد مجموعه غريبي آشنا يکسال طول کشيده است، ميگويد: تقابل آغاز زندگي دو زوج شهري و روستايي با فاصله زماني سي سال و پرداخت به آداب ورسوم مردم روستايي از طرفي و نگاهي موازي به مسائل روزمره زندگي شهري امروز از لحظه نخست کار توليد سختي را پيش روي ما قرار داد که با همت تکتک اعضاي گروه سازنده و پشتيباني قاطبه مردم خراسان، به استثناء يک قسمت از مجموعه که در تهران ميگذرد مابقي کار در دهها مکان روستايي و شهر مشهد تصويربرداري شده و در مجموع توليد آن يکسال طول کشيد.
جهاندخت خادم نويسنده و کارگردان مجموعه تلويزيوني «غريبي آشنا» پيش از اين فيلمنامه فيلم بلند سينمايي «شهر در دست بچهها» را نوشته است و همراه همسرش محمد حسينپور فيلم بلند سينمايي «مينا و غنچه» و مجموعههاي تلويزيوني «مهمان امام هشتم(ع)» و مجموعه 26 قسمتي «خونه خردو» مجموعه 13 قسمتي «روزهاي سبز» و مجموعه 28 قسمتي «آي آدمها» را به طور مشترک نوشته، کارگرداني و تهيهکنندگي کردهاند. غريبي آشنا در 11 قسمت 50 دقيقهاي دوشنبهها و چهارشنبهها از شبکه سوم پخش ميشود.
ساير عوامل اين مجموعه تلويزيوني عبارتند از: مدير تصويربرداري: رضا رخشان، تصويربردار: مصطفي کشفي، موسيقي: فردين خلعتبري، مهرداد بلوچيان، تدوين: مجيد شتي، صدابردار: محسن طيبي و بازيگران: مجيد مشيري، زهرا سعيدي، محمدرضا شهباني، محمد تقينژاد، عليرضا لعلي، مينا طاهري، محمد کياني، فائقه برهاني، حامد يزدي، مليحه روشندل، منصوره رمضاني، حسن آخوندپور، مهدي پورعليرضا، شهرزاد حسينپور و...
موزه سينما از برگزيدگان بيست و چهارمين جشنواره بينالمللي فيلم فجر تقدير ميکند.
مهندس مهدي سليمي، مديرعامل موزه سينما روز گذشته در جمع خبرنگاران ضمن اعلام اين خبر گفت: امسال براي اولين بار بزرگداشت 10 فيلم سينمايي که در جشنواره به نمايش درآمد، برگزار ميشود. اين کار با هدف ارزش نهادن به جايگاه فرهنگي کساني است که با نمايش آثارشان در جشنواره تاريخ سينماي اين سرزمين را ثبت ميکنند و سهم ارزشمندي در ماندگاري سينماي ايران دارد.
وي افزود: موزه سينما قصد دارد در آيندهاي نزديک، بيست و سه دوره گذشته جشنواره را مرور و از فيلمهاي برتر جشنواره تقدير کند.
مديرعامل موزه سينما دليل انتخاب فيلمها را توجه کميته فرهنگي موزه اعلام کرد و گفت: هر يک از فيلمها بنا به دلايلي که در آينده اعلام ميشود مورد توجه کميته فرهنگي موزه سينما قرار گرفتهاند و علاوه بر اهداي يادبودي که نسخهاي از آن بر ديوار تاريخ موزه نصب خواهد شد به عنوان آثار فرهنگي موزه نيز به ثبت ميرسد.
مهندس سليمي همچنين گفت: در اين مراسم از فيلمهاي بهآهستگي، به نام پدر، چهارشنبه سوري، چند ميگيري گريه کني؟ زمستان است، ستاره ميشود، سفر به هيدالو، عصر جمعه، کافه ستاره و وقتي همه خواب بودند تقدير ميشود.
وي در ادامه گفت: موزه سينما برنامههاي متعددي دارد که تاريخ شفاهي سينماي ايران ازجمله آنهاست و بر اين اساس قصد داريم از 30 تن از برجستگان سينماي ايران فيلم مستند تهيه کنيم.
سليمي همچنين از راهاندازي پايگاه اينترنتي موزه سينما خبر داد و گفت: پايگاه اينترنتي موزه بايد تکميل شود و اين نيازمند همراهي و همکاري است و حتي درصدد تکميل بخشهاي ديگري از جمله جمعآوري اخبار سينمايي هستيم که بايد در موزه جايگاهي پيدا کنند.
وي در پايان از انتشار سالنامه سال 85 به نام علي حاتمي خبر داد و گفت: موزه سينما برنامههاي متعددي را در دست اجرا دارد و اين کار هم جزئي از ثبت گنجينههاي تاريخ سينماي ايران محسوب ميشود. همچنين براي حمايت از مستندسازان اعلام کردهايم که موزه ميتواند يک سئانس خود را به فيلمهاي مستند اختصاص بدهد تا مشکل نمايش چنين فيلمهايي هم مرتفع شود.
گفتني است مراسم بزرگداشت فيلمهاي برگزيده بيست و چهارمين جشنواره بينالمللي فيلم فجر از اول تا يازدهم اسفند در موزه سينما برگزار ميشود.
هنرکده عالي موسيقي براي تربيت آهنگسازان جوان و اجراي آثار هنرمندان ايراني فعاليت خود را آغاز خواهد کرد.
دکتر فريد عمران در گفتگو با خراسان ضمن اعلام اين مطلب گفت: «هنرکده عالي موسيقي داراي يک ارکستر سمفونيک است که آنسامبل زهي آن در جشنواره بيست و يکم حاضر شده است.»
وي افزود: «اين ارکستر از سه سال قبل پايهريزي شده اما به دليل بيماري مجبور شدم آن را تعطيل کنم تا اينکه از چند ماه گذشته دوباره تمرينهاي گروه آغاز شد.»
هنرکده عالي موسيقي به شيوه آکادميهاي موسيقي اداره ميشود و به همين دليل ارکستر آن «آکادميا» نام گرفته است. «آکادميا» در نخستين اجراي خود قصد دارد قطعاتي از آثار دکتر عمران را اجرا کند. او خود در اين خصوص ميگويد: «براي گام اول سعي کرديم از آثار موسيقيدانان پيشکسوت استفاده کنيم. به همين دليل هم آثاري از دوران حنانه، مسعوديه و ديگر هنرمندان تا آهنگسازان معاصر را در نظر گرفتيم اما چون فرصت زيادي براي تمرين نداشتيم با آثار خودمان کار را شروع کرديم.»
گفته ميشود با تصويب آييننامه جديد اکران که طي چند روز يا چند هفته آينده اتفاق خواهدافتاد، اميد است چرخه نمايش و اکران فيلمها به وضعيت مطلوبتري نزديک شود. در حال حاضر براساس آييننامه «اکران آزاد» که دو سال پيش به تصويب رسيد عمل ميشود
آييننامه جديد شوراي صنفي نمايش که بنا به تاييد رئيس اين شورا، بحث و بررسي آن از هفته گذشته در شورا آغاز شده، طي روزهاي آينده نيز در شورا پيگيري خواهد شد و اعضاي شورا (متشکل از نمايندگان کانون کارگردانان، اتحاديه تهيهکنندگان انجمن سينماداران، نماينده وزارت ارشاد) اميدوار هستند که اين آييننامه در هفتههاي باقي مانده پايان سال ۸۴ به تصويب برسد تا فيلمها از سال جديد براساس اين آييننامه به نمايش درآيند. در عين حال موارد مندرج در آييننامه جديد تاکنون در رسانهها و مطبوعات منعکس نشده است. اما نيم نگاهي به بحث اکران در سينماها -که يکي از موارد مهم، اساسي و شايد بزرگترين چالش پيش روي سينماي ايران بوده است- در شرايطي که قرار است آييننامه جديد به تصويب برسد، قابل توجه و بررسي است.
آييننامه «اکران آزاد» سينماها که تقريبا دو سال گذشته (اسفند ماه سال ۸۲) به تصويب شوراي صنفي نمايش رسيد، از ابتداي سال ۸۳ در سينماها به اجرا درآمد و براساس آن طبق اعلامي که آن داوودي سخنگوي سابق شوراي صنفي نمايش آن زمان مطرح کرد: گروهبنديهاي موجود برداشته شد و در انتخاب فيلم سينماها صاحبان فيلم به شکل توافقي عمل ميکنند، قصد ازاين اقدام، برقراري رابطه عرضه وتقاضا بود تا اينکه بازار بتواند، خودش خود را تنظيم کند.
«طرح آزادسازي اکران» -که طبق آييننامه فعلي شوراي صنفي- در حال اجراست ميان اصناف سينمايي مدافع محکمي ندارد، البته شنيده ميشود که فقط يک صنف (سينماداران) مدافع اين طرح هستند ، به هر حال با تصويب آييننامه جديد که طي چند روز يا چند هفته آينده اتفاق خواهد افتاد، اميد است چرخه نمايش و اکران فيلمها به وضعيت مطلوبتري نزديک شود، البته همچنان نميتوان و نبايد کمبود شديد سالن نمايش را که در اين ميان مهمترين نکته حائز اهميت و اساسي بحث اکران در سينماي ايران است را ناديده گرفت و با داروهاي مسکن موقت به فراموشي سپرد.
اما يک نکته مهم اين است که سينما، بعد از پايان جشنواره چه روندي پيدا ميکند؟ دوران بعد از برگزاري جشنواره که مدت زمان زيادي هم تا پايان سال فاصله ندارد، دوران رکود سينما محسوب ميشود. سرماي زمستان و روزهاي پاياني سال سبب ميشود تا سينماها از رونق چنداني برخوردار نباشند و اغلب فيلمهايي که بعد از اتمام جشنواره و پيش از عيد نوروز اکران ميشوند نيز فروش چنداني ندارند. البته در موارد محدودي هم استثنا وجود داشته اما عموما فيلمها فروش مناسبي ندارند و بعد هم با اکران عيد، اين فيلمها جايشان را به فيلمهاي ديگري ميدهند.
جشنواره بيست و چهارم به دليل تقارن با ايام محرم زودتر از زمان خودش برگزار شد و فاصله فيلمهايي که پس از جشنواره اکران شدند بيشتر از سالهاي گذشته است.
«چپ دست» فيلمي بود که پس از جشنواره به جاي «مکس» به نمايش درآمد. اين فيلم آرش معيريان با ۲۱ سينما در حال حاضر صدرنشين اکران است و تنها طي سه روز اين فيلم توانست ۳/۲۵ ميليون تومان فروش داشته باشد يعني روزانه حدود ۵/۸ ميليون تومان. اين فيلم با دستمايه طنز که دراين سالها اغلب سينماگران براي داشتن گيشه به سراغ آن رفتهاند در اين روزها علاقهمندان سينما را به سمت خود کشانده و توانسته مثل بيشتر فيلمهاي طنز مخاطبان را راضي کند.
«هشت پا» نيز فيلمي است که در۴۷ روز نمايش توانسته ۱۳۵ ميليون تومان فروش داشته باشد. داوودنژاد روي اکران وفروش اين فيلم حساب باز کرده بود و حضور بازيگراني چون محمدرضا فروتن، ماهايا پطروسيان و مهتاب کرامتي هم نتوانستهاست به فروش آن کمک چنداني کنند.
«سرتو بدزد رفيق» هم دستمايهاي از طنز به همراه دارد و اين ويژگي باعث شده تا اين فيلم هم با داشتن۹ سينما طي ۲۰ روز حدود ۲۵ ميليون تومان فروش داشته باشد. درواقع اين فيلم هم فروش چندان مناسبي نداشته است. آخرين فيلم بهمن فرمانآرا با عنوان «يک بوس کوچولو» با توجه به اينکه در حال حاضر تنها در چهار سينما به نمايش درميآيد بعد از 55 روز نمايش به فروشي در حدود ۱۵۰ ميليون تومان رسيده است. اين فيلم هم مثل ساير فيلمها به دليل همزماني با برگزاري جشنواره نتوانست به فروش مناسبي آنگونه که در حد نام فرمانآراست دست پيدا کند.
فيلم «مرثيه برف» به کارگرداني جميل رستمي با سه سالن سينما از جمله فيلمهايي است که پس از جشنواره اکران شده است. اين فيلم به دليل همکاري در تهيه فيلم توسط دولت عراق به عنوان نماينده اين کشور به اسکار معرفي شد و جالبتر اينکه پيش از اکران در ايران در کردستان عراق به نمايش درآمد. اکران پيش از جشنواره نيز بقيه سينماها را به خود اختصاص داده است. حکم کيميايي، عروس فراري، من بن لادن نيستم، شکلات، اسپاگتي در هشت دقيقه، آکواريوم و سالاد فصل سالنهاي سينما را تسخير کرده است.
اما به هر حال بايد پس از اين را به انتظار بنشينيم. چون تماشاگر و مخاطب ايراني هيچگاه قابل پيشبيني نيست. طبق آخرين جلسه شوراي صنفي نمايش تاکنون قرارداد اکران فيلم «ازدواج به سبک ايراني» به کارگرداني حسن فتحي براي فروردين 85 و «چهارشنبه سوري» به کارگرداني اصغر فرهادي براي اکران بهمن ماه بسته شده است. اما هستند فيلمهايي که از جشنوارههاي سال گذشته تاکنون هنوز اکران نشدهاند.
سخنگوي انجمن سينماداران در پاسخ به اين سوءال که وضعيت فيلمهايي که پيش از اين پروانه نمايش داشتهاند اما اکران نشدهاند» چه ميشود به خراسان گفت: اين وضعيت هميشه وجود داشته و هرسال اين اتفاق ميافتد که فيلمهايي اکران نميشوند و اکران آنها به سال بعد موکول ميشود و اين به قراردادي منوط ميشود که دوطرفه است يعني سينمادار و پخشکننده بايد از نظر قرارداد با هم کنار بيايند و چنين فيلمهايي فاقد اين قرارداد بودهاند يا به توافق نرسيدهاند. ضمن اينکه براي نمايش تمام فيلمهاي توليد شده در طول سال بايد فيلمهاي بيشتر با مدت زمان کمتر اکران شود و اگراين اتفاق بيفتد، ديگر فيلم اکران نشده اي به پايان سال نميرسد.
باهمه اين اوصاف شنيده شده که فيلم «چهارشنبه سوري» به کارگرداني اصغرفرهادي براي اکران پيش از نوروز درخواست داده است. اين در حالي است که هنوز بسياري از فيلمهايي که در طول سال ساخته شده و حتي پروانه نمايش خود را اخذ کردهاند، موفق به اکران نشدهاند. فرشيد موتمني آذر سخنگوي انجمن سينماداران نيز دراين رابطه به ما ميگويد: اگر تعداد سينماهاي طرف قرارداد اين فيلم به حد نصاب برسد» ممکن است در همين مدت باقي مانده اکران شود ولي بايد ديد که چه زماني قرارداد ميبندند و همه اينها منوط به اين است که اين قرارداد در شوراي صنفي نمايش ثبت شود و تا اين اتفاق نيفتد» اکران فيلم هم رسميت پيدا نميکند.
وي افزود: اگر چهارشنبه سوري قرارداد اکران را امضا کند، بعد از عيد هم اکران ادامه پيدا ميکند.
شاعران و قصهنويسان از ادبيات انقلاب ميگويند
پيروزي انقلاب اسلامي در تغيير مسير ادبيات نقش مهمي را ايفا کرده است. در واقع ادبيات ما با انقلاب شکل ديگري به خود گرفت و حتي سبب شد تا جريان ديگري بر ادبيات ما حاکم شود به نحوي که ادبيات را از نظر زماني در دوره معاصر به دو بخش ادبيات پيش از انقلاب و ادبيات پس از انقلاب تقسيمبندي کردهايم. البته ادبيات پس از انقلاب در اين دوره به رشد و شکوفايي خاصي دست پيدا کرده است و اشعار انقلاب و داستانها و رمانهايي که به انقلاب و زمان پس از آن مربوط ميشوند» کم نيستند.
جنگ هم عاملي ديگر درتغيير جريان ادبيات بوده و نگاه جديدي با عنوان ادبيات جنگ هم مطرح شد و به اين ترتيب ادبيات ايران در دور جديدي قرار گرفت.
عبدالجبار کاکايي انقلاب را عاملي براي ايجاد شکل نويني از آفرينشهاي ادبي ميداند و به خراسان ميگويد: تاثير انقلاب را در ايجاد شکل نويني از ادبيات نميتوان انکار کرد. اما اينکه اين شکل خاص توانسته موفقيتآميز باشد يا خير به اين بستگي دارد که آن را با دورههاي مشابه همان شکل خاص مقايسه کنيم. ما مواردي در تاريخ معاصر داريم مثل شهريور 20، 28 مرداد و 15 خرداد که قيامهاي سياسي بودند و ادبيات خاص خود را به وجود آورند. کاکايي در ادامه افزود: پس از انقلاب در قالبهاي سنتي شعر در شکل و ساختار وصورت اتفاقاتي افتاد وغزل و دوبيتي دوباره احيا شد و پديده شعر نيمايي که آمده بود جايگزين همه قالبها شود به اندازه سهم خود از اين ماجرا سود برد. از طرفي ستونهاي جريان ادبي پس از انقلاب استوار بر اتفاقاتي است که پيش از خودش افتاده است. مثلا ظهور چهرههايي مثل موسوي گرمارودي و طاهر صفارزاده در دهه 40 و به بعد نشاندهنده اين است که نسلي نوانديش از مجراي تازهاي به دين نگاه ميکنند و انقلاب اين جريان را تشديد کرد.
وي در ادامه گفت: شاعران و نويسندگان معاصري را هم که در اين دوران حضور داشتند نبايد با نويسندگان و شعراي دوران سکون مقايسه کرد. مثلا سلمان هراتي را نبايد با شاعران دوران ايستا مقايسه کرد و يا در مورد سهراب سپهري نبايد چنين مقايسهاي داشت. در حاليکه سپهري دوره خلاقيت آثارش با انقلاب اجتماعي مقارن بود بنابراين بايد با آثاري از اين دست، اشعار او را مقايسه کرد و اگر اينگونه نباشد» سپهري از ژرفپذيري در آثارش فاصله ميگرفت در حالي که او در ادبيات اجتماعي دوره موفقيتآميزي را طي کرد.
کاظم جيرودي شاعر و نويسنده هم از دو منظر به ادبيات انقلاب نگاه ميکند و ميگويد: «پس از انقلاب ادبيات از دو منظر کميت و کيفيت بايد مورد بررسي قرار گيرد. از نظر کميت رشد ادبي ما صددرصد بوده و تعداد کتابها و آثاري که منتشر شده رشد فزايندهاي داشته است اما از نظر کيفيت در بعضي از بخشها شاهد رشد بودهايم و در بعضي از بخشها هم رشد و پيشرفت خاصي حاصل نشده است. شعر انقلاب از رشد قابل توجهي برخوردار بود اما رمان پس از انقلاب اگرچه شروع خوبي داشته اما در ادامه از روند رو به رشد آن کاسته شد. پس از آن هم جنگ تاثير بسيار زيادي داشت و اين 8 سال موقعيتي بود براي کساني که ميتوانستند بنويسند.
جيرودي در خصوص شعر انقلاب ميگويد: اتفاقي که در خصوص شعر بعد از انقلاب رخ داده، باعث شده تا اشعار حماسيتر و بهتر به نظر برسد. در شعر انقلاب دو اتفاق رخ داده اول اينکه ارزشها در شعر جايگزين شده و دوم اينکه گويشها تغيير پيدا کرده است. غزلهاي زمان حال با دهه 40 بسيار متفاوت است. الان جوانان با شگفتي و گويشي زيبا شعر ميسرايند اگرچه هنوز نتوانستهاند به دليل استفاده نامتعارف از واژهها آن را جا بيندازند.
محمد عزيزي- نويسنده ومدير نشر روزگار- در گفتگو با مهر گفت: انقلاب اسلامي باعث رونق انتشار کتابهاي ادبي شد و اگر بررسي در کتابهاي منتشر شده در سالهاي پيش از انقلاب صورت بگيرد، مشخص ميشود که انتشار کتابهاي داستاني طي اين سالها از چه ميزان رشدي برخوردار بوده است.
وي درباره تاثير انقلاب اسلامي بر نشر کشور، افزود: پيش از انقلاب، کتابهاي ادبي چنداني در کشور توليد نميشد و تعداد معدود نويسندگاني که دراين عرصه حضور داشتند موفق به نوشتن چند کتاب در سال ميشدند، اما در سالهاي پس ازانقلاب شاهد رشد و شکوفايي نشر کتابهاي ادبي وداستاني در کشورهستيم.
محمد عزيزي تصريح کرد: بسياري از مهمترين آثار ادبيات داستاني ايران، دقيقا پس از انقلاب اسلامي به چاپ رسيد و نويسندگاني مانند محمود دولتآبادي کتاب بزرگ و رمان ده جلدي «کليدر»، «روزگار سپري شده مردم سالخورده»، «جاي خالي سلوچ» و احمد محمود رمان بزرگ «مدار صفر درجه» و رمان دوجلدي «درخت انجير معابد» را به دست چاپ سپردند.
اين ناشر در ادامه يادآور شد: پيش از انقلاب، تعداد کمي از ناشران بودند که اقدام به انتشار رمانهاي بزرگ و چند جلدي فارسي ميکردند ولي پس از انقلاب رشد انتشار رمانهاي بزرگ فارسي سرعت گرفت.
وي با اشاره به بازار کتاب گفت: هماکنون در ويترين و قفسههاي بسياري از کتابفروشيهاي تهران و کل کشور ميتوانيد انبوهي از رمانهايي را ببينيد که همه اينها پس از انقلاب به چاپ رسيده و اين تعداد درمقايسه با رمانهايي که پيش از اين به چاپ رسيده، بسيار زياد است.
رضا اسماعيلي، شاعر و منتقد هم به مهر گفت: شعر انقلاب اسلامي، ادامه منطقي سير تکويني و روند تکاملي ادبيات پارسي است و شاعران انقلاب، فرزندان خلف شاعران بزرگي همچون حافظ، سعدي، مولانا، عطار وفردوسي هستند.
اين شاعر و منتقد ادبيات با بيان اين مطلب افزود: تاثير انقلاب اسلامي بر شعر و ادبيات معاصر از زواياي گوناگون قابل بررسي است که امروز بعد از گذشت حدود سه دهه از پيروزي انقلاب بايد توسط اديبان و محققان مورد بررسي جدي و عالمانه قرارگيرد.
رضا اسماعيلي تصريح کرد: به نظر من انقلاب اسلامي شعر را از دايره بسته مخاطبان خاص بيرون کشيد و به متن جامعه وارد کرد. در واقع انقلاب شعر و ادبيات را از انحصار نحلههاي ادبي کاذب آزاد کرد و با دميدن روح معنويت در کالبد شعر، مردم را دوباره با شعر آشتي داد.
به گفته اسماعيلي، بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، شاعران انقلاب همچون مصلحان اجتماعي، نداي «بازگشت به خويشتن» را سر دادند و براي رسيدن به قاف کمال «هنر موعود» به سير و سلوکي عارفانه و کشف و شهودي عاشقانه دل سپردند.
دکترهادي منوري شاعر معاصر و منتقد ادبيات، گفت: با وقوع انقلاب اسلامي رويکرد آرمانگرايانه شاعران در اشعارشان بيشتر شد.
اين شاعر معاصر با بيان اين مطلب افزود: بزرگترين تحولي که انقلاب اسلامي در شعر به وجود آورد، اين بود که رويکرد شاعران را نسبت به آزادهخواهي و عدالتطلبي و ظلمستيزي بيشتر کرد.
هادي منوري خاطرنشان کرد: با وقوع انقلاب اسلامي جرياني تحت عنوان شعر انقلاب به وجود آمد که اين جريان داراي ويژگيهايي از جمله رويکرد آرمانخواهي، عدالتطلبي، ظلمستيزي، روحيه ايثار و شهادت و... بود.
وي درخصوص ادامه شعر انقلاب و رويکرد آرمان گرايانه اين نوع شعر گفت: اين رويکرد آرمانگرايانه ادامه دارد، البته ممکن است فراز و فرودهايي داشته باشد اما مسلما ادامه خواهد داشت، جريان شعر انقلاب جريان نوپايي است که هنوز در حال بالندگي است و ان شاءالله در سال هاي آينده شاهد کمال اين نوع شعر خواهيم بود.
در نمايشگاه کتاب سال آينده، ضياءالدين ترابي نويسنده و شاعر با هفت کتاب جديد حضور خواهد داشت.
ترابي در گفتگو با خراسان ضمن اعلام اين خبر گفت: «رمان کوتاهي از بوريس ليسينگ را ترجمه کردهام و علاوه بر آن مجموعه داستانهاي کوتاهي که شامل 17داستان از 17 نويسنده خارجي است را هم ترجمه کردهام، با عنوان سفر دور دنيا که توسط حوزه هنري به چاپ ميرسد و اين دو کتاب هم اکنون در مرحله حروفچيني است و به احتمال زياد به نمايشگاه کتاب ميرسد».
وي افزود: «گزيده غزليات مولوي را با عنوان «غزل غزلهاي مولانا» را نيز آماده انتشار کردهام و در اين کتاب 300 غزل از غزليات مولوي انتخاب کردهام و بر اثر مقدمهاي که دارد، اشعار به سه دسته تقسيم شده است. فصل تنهايي، فصل شيدايي و فصل رهايي عناويني است که اشعار اين کتاب را به سه گروه صدتايي تقسيم کرده است اين کتاب توسط انتشارات آفرينش منتشر ميشود و هم اکنون براي اخذ مجوز آن اقدام شده است. همچنين کتاب «نيما و شعر نو» بحثي است که در مورد ويژگيهاي شعر نوي نيما در کنار کليه اشعار نوي نيما مورد بررسي قرار گرفته است».
ترابي در ادامه گفت: هشتمين مجموعه شعرم را با عنوان «از شعر و ديگر هيچ» که در شامل 75 شعر جديد در قالب سپيد است آماده انتشار کردهام. اين کتاب نيز قرار است براي حضور در نمايشگاه چاپ شود و علاوه بر آن مجموعه مقالات نقد ادبي را نيز در دست انتشار دارم.
نگاهي به نقش هنر در بازتاب فرهنگ عاشورا
عاشورا حادثهاي بزرگ در طول تاريخ اسلام است. آن قدر بزرگ است که پس از گذشت 14 قرن گويي همين ديروز اتفاق افتاد و اين غم براي همه تازگي دارد و در اين ميان عدهاي براي نشان دادن عشق خود به امامحسين(ع) با زبان هنر و به شکلي ماندگارتر عزاداري کردهاند. در ميان هنرمندان يکي قلم برداشته و داستان نوشته و ديگري شعر سروده» ديگري با رنگ با نقش عشق زده و آن يکي نام حسين و مظلوميت حسين را با خطي خوش جاودانه کرده و آنکه آواي خوشي داشته» نغمه سرداده است براين حزن عاشقي.
تاثير عاشورا در طول بيش از هزار سال آن قدر بوده که هنرها را به طور خاص غنيتر کرده چه ادبيات چه نقاشي، چه موسيقي و چه در بخش تصوير و صحنه.
کاظم چليپا مدرس، پژوهشگر و نقاش که خود از جمله کساني است که در خصوص واقعه عاشورا آثاري خلق کرده به ما ميگويد: واقعه عاشورا در دورههاي مختلف به طرق مختلف در هنر تصويرگري و نقاشي نمود پيدا کرده اما شروع آن مربوط به اثري است که گويا در زمان زنديه روي ابريشمکار شده و البته نقاش آن ناشناخته است و موضوع عاشورا روي اين اثر ديده ميشود. نکته مهم اين اثر ترکيببندي شلوغ کار است که امامحسين(ع) در وسط و محور کار قرار گرفته و واقعه عاشورا و آدمها در اطراف ديده ميشوند. نکته جالب اين اثر که با ظرافت خاصي کار شده اين است که به جاي خون شهداي کربلا، گلسرخ کار شده که به اين ترتيب خشونت جاي خود را به لطافت داده است. اين تابلو تاثير زيادي بر ترکيب نقاشي قهوهخانهاي داشته است و همچنين پرده يا تابلوي حسينيهها به همين سبک کار ميشده که عموما" توسط افراد نذر شده و سفارش داده ميشد. در اين نوع کارها محور عاشورا بود و برخي جزئيات را مدنظر قرار ميدادند مثل آوردن آب از فرات و البته نکته مهمتر اينکه بخش اعظم تابلو به امامحسين و ياران و بخش کم اهميت تابلوها به اشقيا اختصاص داشت.
اين مدرس و پژوهشگر تاثير عاشورا بر نقاشي انقلاب را چنين تشريح ميکند: «بعد از انقلاب نقاشان با الهام از نقاشي قهوهخانهاي، تيموري و سلجوقي، سعي کردند به معنا و مفهوم بپردازند و به نوعي آن را با نگاه ديني که امروز وجود دارد، تلفيق کنند. مثلا" شهيدان امروزي را به شهداي عاشورا تشبيه کردند. در واقع اگرچه تاثيرپذيري از دورههاي قبل وجود داشت اما هنر انقلاب از نظر معنا، مضمون و محتوا شکل ديگري پيدا کرد و بعد از انقلاب درهنر بيشتر پيگيري شد اما نکتهاي که وجود دارد اين است که هنر انقلاب هنوز صورت خودش را پيدا نکرده چون معنا غنيتر از اين مسئله است و به عبارتي ديگر دستيافتني نيست.»
تئاتر هم عرصه ديگري است که عاشورا و واقعه عاشورا را تجربه کرده است. «خورشيد کاروان» عنوان نمايشي است که امسال پانزدهمين دوره از اجراي خود را پشت سر ميگذارد. حسين مسافر آستانه کارگردان اين نمايش اثر نمايشي ديگري را نيز که مرتبط با امامحسين و واقعه عاشورا است با عنوان «غزل کفر» امسال براي دومين سال در اين ايام به روي صحنه ميبرد. او در مورد عاشورا و تاثير آن بر تئاتر به خراسان ميگويد: تئاتر در تمام جوامع بشري متاثر از وقايع بزرگي است که در تاريخ و جامعه به وقوع پيوسته و در فرهنگ ما نيز عاشورا به عنوان يکي از بزرگترين وقايع تاريخي است که سرشار از منابع فرهنگي ميباشد و طبيعي است که تئاتر ميبايست از اين منبع غني فرهنگي الهام بگيرد و آن را دستمايه توليداتي قرار دهد که مورد نياز جوامع بشري به خصوص جامعه امروز ماست».
وي افزود: «اجراي نمايشهايي با اين مضامين نشان داده که جامعه به شدت به نگاه عاشورايي نيازمند است يعني هر وقت به عاشورا با يک نگاه جديد و زنده برخورد ميکنيم، استقبال خوبي را از جانب مردم شاهديم. چون انسان به طور عام و مسلمانان به طور خاص به عاشورا و دستاوردهاي فرهنگي عاشورا نيازمندند انسان امروز درگير مسائل روز و مدرن زندگي است و به شدت نياز دارد تا روح آزردهاش را آرامش دهد و به نظر من تئاتر ميتواند به فرهنگ و تحليل عاشورا که نياز جوامع بشري است، کمک کند. در واقع عاشورا هميشه ميتواند منبع الهام براي هنرمندان باشد و تئاتر بيش از هنرهاي ديگر ميتواند اين نياز را مرتفع کند.»
مسافر آستانه در خصوص ادبيات نمايشي مرتبط با عاشورا گفت: «متاسفانه تحقيق و پژوهشي در زمينه عاشورا انجام نشده ادبيات نمايشي ما از اين جهت بسيار فقير است و براي اينکه بتوانيم از منابع غني فرهنگ عاشورايي بهرهمند شويم بايد منابع تحقيقي خود را در خصوص فرهنگ عاشورا غني کنيم تا حاصل تحقيقات در اختيار هنرمندان قرار بگيرد تا بتوانند با نتايج اين تحقيقات و پژوهشها آثار جديدي خلق کنند. اگر بخواهيم با شناختي که از تئاتر غرب داريم اين اتفاق را عجين کنيم به مشکل بر ميخوريم در واقع به دليل تفاوت در فرهنگها نميتوانيم به چنين عملي دست بزنيم چون فرهنگ عاشورايي ظرف خاص خود را ميطلبد و تحقيق روي شيوههاي مختلف اجرايي و خلق شيوه جديد نياز تئاتر عاشورايي است و مظروف غني و قوي مورد نياز جوامع بشري است و هنرمندان ما هم بايد ظرف خاص خود را پيدا کنند و تعزيه دراين ميان دستمايه مناسبي است هرچند به معاصرسازي نياز دارد.
همايش آيينهاي عاشورايي پيشدرآمد جشنواره بينالمللي تعزيه است
دومين همايش سراسري آيينهاي عاشورايي به منظور شناسايي، تقويت و احياي گروههاي مختلف نمايشي و فعالان حوزه تعزيه و تئاتر برگزار ميشود.
به گزارش خراسان حسين پارسايي رئيس اداره کل هنرهاي نمايشي و دبير همايش سراسري آيينهاي عاشورايي ضمن اعلام اين مطلب گفت: «ستاد برگزاري همايش آيينهاي عاشورايي به شکل موازي در کنار جشنواره تئاتر فجر برنامههاي اين همايش را پيگيري ميکردند و اين همايش از ۱۱ بهمن آغاز شده و تا ۲۳ بهمن ماه نيز ادامه دارد که آيينهاي نمايشي، تعزيه و خيمهگاه عاشورا در فضاي باز مجموعه تئاترشهر برپا ميشود و از ۱۸ تا ۲۲ بهمن نيز نمايشهاي صحنهاي در تالارهاي نمايشي به روي صحنه ميروند که بخش صحنهاي رقابتي است و نمايشها توسط سيدمهدي شجاعي، تاجبخش فنائيان و ايرج راد داوري ميشوند.
وي در ادامه افزود: نمايشها توسط دو گروه آثار تهراني و شهرستاني را مورد بازبيني قرار دادند. نمايشهاي تهران توسط سعيد کشنفلاح، هوشنگ هيهاوند و مجيد جعفري بازبيني شد و نمايشهاي شهرستان توسط اصغر همت، کريم اکبري مبارکه، محمدرضا الوند و محسن سليمانيفارساني مورد بازبيني قرار گرفت و نهايتا 21 نمايش براي اجرا انتخاب شد.
دبير همايش آيينهاي عاشورايي در ادامه تصريح کرد: دومين دوره از همايش سراسري آيينهاي عاشورايي با هدف توجه به ظرفيتهاي ناشناخته آيينهاي نمايشي و موسيقايي ايران، شناسايي، تقويت و احياي گروههاي مختلف نمايشي و فعالان در حوزه تعزيه و تئاتر، ايجاد يک جريان سامان داده شده و هدفدار براي گردآوري نمايشهاي مرتبط با آيينهاي عاشورايي، گسترش معرفت ديني و حفظ ارزشهاي حسيني در بستر هنر، ارتقاء بخشيدن به هنر نمايش در عرصه مضامين ديني، بيان تاثيرات حماسهاي بزرگ بر فرهنگ جامعه و تلاش براي تعامل هنرمندان و نخبگان با مردم در شناخت و ترويج فرهنگ عاشورا برگزار ميگردد.
وي افزود: سال آينده همايش آيينهاي عاشورايي از ۵تا ۱۵بهمن و قبل از جشنواره تئاتر فجر برگزار ميشود.
رئيس اداره مرکز هنرهاي نمايشي درخصوص ثبت تعزيه در يونسکو گفت: مديريت پيشين براي ثبت تعزيه در يونسکو اقدام کرده بودند و پيگيري فراواني داشتند اما نقايصي وجود داشت و طي مکاتباتي که انجام شد، مدارک از يونسکو برگشت داده شد و پس از تکميل اسناد، مدارک مجددا ارسال ميشود و تقاضاي ما اين است که در يونسکو بررسي اين پرونده به دو سال آينده موکول نشود. نکته ديگر اينکه جايگاه هنر تعزيه درايران به نحوي است که ميتوان با رويکرد جديد به آن نگاه کرد و اين عرصه امکان بينالمللي شدن را هم دارد اما اگر قرار باشد کشوري متولي جشنواره با شاخصههاي بينالمللي باشد، قطعا سهم ايران خواهد بود و بعد از ثبت تعزيه به اين حرکت ميتوان جديتر پرداخت. ضمن اينکه هر حرکت فرهنگي نياز به برنامه و اعتبارات دارد و اميدواريم همزمان با ثبت اين حرکت در يونسکو بتوانيم جشنواره تئاتر تعزيه را به شکلي بينالمللي برگزار کنيم. در واقع آيينهاي عاشورايي بهانهاي است که بتوان به تعزيه پرداخت.
دکتر محمود عزيزي کارگردان تئاتر و استاد دانشگاه هم با بيان اين مطلب افزود: لازم است دولت براي بالندگي و رشد و تقويت آيينهاي عاشورايي بودجه کافي و امکانات مناسبي اختصاصدهد و به کساني که صاحب تخصص و خلاقيت در اين عرصهها هستند توجه شود.
وي با بيان اينکه تاکنون در زمينه سرمايهگذاري و برنامهريزي براي تقويت و حفظ تعزيه و تئاترهاي سنتي و آييني غفلت شده است ادامه داد: بقاء و حيات تئاترهاي آييني و سنتي و نمايشهاي تعزيهاي ما و ماندگاري آنها تاکنون به صورت خودجوش بوده و منبعث از احساسات دروني و اقبال عامه مردم بوده است.
اين کارشناس هنر بر اين باور است هنرهاي سنتي ما، هنرهاي ديني هستند. به گفته وي نمايشها و آيينهاي سنتي تنها اشکال هنري و فرهنگي مي باشند که مخصوص عده خاصي نيستند و به عموم مردم تعلق دارند.
دکتر عزيزي خاطرنشان ساخت: هنر سنتي ما هنري ديني است و بنمايه آثار سنتي ما از گونهاي نگاه سالم ديني نشأت ميگيرد.
پري صابري کارگردان صاحبنام تئاتر کشور همزمان با برگزاري همايش سراسري آيينهاي عاشورايي گفت: در اين زمينه بايد با مطالعه، دقت و ظرافت کار کرد.
وي ادامه داد: در اين عرصه، بايد به چهرههاي متخصص، دلسوز و صاحب فن و نگاه ميدان بدهند وگرنه اگر کسي خودش را به قصد گرفتن بودجه و امکانات به اينگونه نمايشي، بچسباند به هيچ وجه پسنديده نيست.
به گفته وي، تئاتر عاشورايي برجوشيده از آيينها و باورهاي مردمي در اعصار و قرون است و نميتوان سرسرکي و بيمطالعه به سمت آن رفت و با آيينها نبايد، کار تبليغاتي صرف کرد.
وي خاطرنشان ساخت: من خودم تمام تئاترهاي معتبر تعزيه را ديدهام همين که ميآيند يک جوري مناسبتياش ميکنند خودش را ميبازد و سطحش پايين ميآيد.
صابري با اشاره به اينکه کار در اين عرصه ذوق و علاقه ميطلبد عنوان کرد: دوست دارم يک نمايش تعزيه را به عنوان کارگردان امروزي کار کنم و با اعتقاد سراغ اين کار ميروم.
اگر سراغ عرفان ميروم به خاطر خوشامد کسي نيست بلکه به خاطر ايمان و معرفت آن است.
وي تصريح کرد: مذهب و فرهنگ وقتي با کار مناسبتي آميخته شود، عمل نميکند.
اين کارگردان تئاتر با بيان اينکه جامعه ما جامعهاي است مذهبي با پايههاي ايماني و اعتقادي قوي خاطرنشان ساخت: بايد با سياست و بصيرت به طرف مضامين اعتقادي برويم و به ضرب پول نميشود اين کار را کرد.
وي افزود: تعزيههايي که در اقصينقاط کشور، برپا ميشوند آييني و برجوشيده از قلوب و احساسات پاک و خالصانه مردم هستند و مفهوم نمايشي صرف ندارند.
از ديدگاه وي، نبايد به آيينهاي نمايشي جنبه تبليغاتي بدهيم چون درآن صورت نتايج مناسب نميگيريم و از سطوح متعالي خودشان تنزل ميکنند.
وي يادآور شد:بايد تعزيه را بسپاريم به دست کساني که اين کارههستند و تمام آيينها را از حفظ ميباشند تا به آن رنگ و روح امروزي بدهند.
پري صابري با تاکيد براين نکته که کار در حوزه آيينهاي نمايشي و تئاتر عاشورايي بايد دلي باشد، يادآور شد: تعزيهخواناني که در نقاط مختلف کشور کار تعزيه ميکنند با ايمان و خلوص کار ميکنند و به خاطر صنارسيشاهي کار نميکنند.
وي ادامه داد: بايد در اين زمينه با دل کار کرد، بايد دوست باشته باشي و عشقت را بگذاري تا کار تاثيرگذار و باشکوه شود.
اين هنرمند معتقد است بايد کارکرد آيينها را به مردم شناساند و مقولههايي چون تئاتر، هنر و فرهنگ خودمان را بشناسيم. اين همايش ميتواند در اين زمينه کمک کند.
عبدالصابر کاکايي مسئول دبيرخانه جشنواره شعر انقلاب ضمن اعلام اين خبر به خراسان گفت: به منظور انتخاب و معرفي شاعران برجسته انقلاب جشنواره شعر انقلاب برگزار و برترينها طي مراسمي در فرهنگسراي انقلاب معرفي ميشوند. وي در ادامه گفت: از ميان شاعران برجسته انقلاب پس از مرور آثار که توسط هيات انتخاب که شامل اساتيد دانشگاه و اهالي برجسته ادبيات هستند، مورد بررسي قرار ميگيرند و همزمان با مراسم اختتاميه از آنها تجليل ميشود. وي همچنين به تجليل از شاعران جوان در اين جشنواره اشاره کرد و گفت: طي فراخواني که اعلام شده جمعي از شاعران جوان، اشعاري در ارتباط با انقلاب و موضوعات اجتماعي را هم به دبيرخانه ارسال کردهاند و در اين بخش هم از ده شاعر جوان تجليل ميشود. کاکايي در ادامه به برگزاري اولين دوره جايزه ادبي سال عاشورا اشاره کرد و افزود: براي اولين بار اين جايزه براي آثاري که در ارتباط با عاشورا سروده شده باشد و در قالب کتاب عرضه شده باشد، پس از بررسي انتخاب و معرفي ميشود. کتابهايي که در سال ۸۳ منتشر شدهاند شامل جنگ و کتاب شعر را جمعآوري کرده و از ميان آنها برترينها را معرفي ميکنيم. وي افزود: اين جايزه به همت خانه ادبيات در سطح کشوري برگزار ميشود البته ما از بانک اطلاعاتي شاعران که از طريق برگزاري شبهاي شعر شهريور به آن دسترسي پيدا کردهايم، براي سه هزار عضو دعوتنامه ارسال نمودهايم و بسياري هم در اين مسابقه شرکت کردهاند. شايان ذکر است برترينهاي جايزه ادبي عاشورا هفتم اسفند ماه معرفي ميشوند.
گزارشي از بيست و چهارمين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر
زماني جشنواره نقطه آغاز حرکت يک گروه بود يعني گروهها متن جديدي مينوشتند و خود را براي اجرا آماده ميکردند و بعد از جشنواره به اجراي عمومي ميرسيدند اما امروز جشنواره نقطه پايان شده است.
جشنواره بينالمللي تئاتر فجر، بيست و چهارمين دوره خود را در حالي به پايان ميرساند که قبل از برگزاري حرفها و حديثهاي زيادي داشت، ابتدا قرار بود جشن بزرگ تئاتر به جاي جشنواره تئاتر برگزار شود و اين جشن شامل سه جشنواره تئاتر فجر، جشنواره تئاتر عروسکي و جشنواره تئاتر آئيني سنتي ميشد که در ميانه راه با بروز مشکلاتي دبير دو جشنواره ديگر از ادامه راه بازماندند و حسين مسافرآستانه تنها کسي بود که در اين ميان به راه خود براي برگزاري جشنواره تئاتر ادامه داد و آن را برگزار کرد.
«تئاتر براي همه» شعار امسال جشنواره تئاتر است ولي آيا همه ميتوانند از جشنواره تئاتر امسال بهرهمند شوند؟ جشنواره تئاتر چقدر به تئاتر ملي، کمک ميکند و آيا برگزاري آن با وجود مشکلات متعددي که هر تئاتري به آن اذعان دارد، توانسته به اعتلاي آن کمک کند؟ امسال جشنواره، با شعار «تئاتر براي همه» آغاز شد و امروز آخرين روز خود را ميگذراند. براستي آيا «تئاتر براي همه» يک شعار واقعي است يا...
تئاتر ايران
نمايشهاي ايراني در جشنواره بيست و چهارم، در قالب بخشهاي مختلف اجرا ميشود. امسال از ميان 15 نمايش جديد که درخواست حضور در جشنواره داشتند، فقط شش نمايش روي صحنه است و اين رقم براي جشنوارهاي بينالمللي و با تعداد سالهايي که از بيست هم عبور کرده، کمي تعجبآور است.
آيا جشنواره به رشد کيفي تئاتر کمک ميکند؟ کيومرث مرادي در اين رابطه به ما ميگويد:«زماني جشنواره نقطه آغاز حرکت يک گروه بود يعني گروهها متن جديدي مينوشتند وخود را براي اجرا آماده ميکردند و بعد از جشنواره به اجراي عمومي ميرسيدند اما امروز جشنواره نقطه پايان شده است. هر دوراني هم در شکل برگزاري جشنواره تعريف خود را دارد. اما آنچه مهم است و در همه جشنوارههاي بزرگ دنيا هم اتفاق ميافتد، اين است که همه چيز به جشنواره ختم نميشود. جشنواره ميتواند ميداني براي ارائه نتيجه پاياني يک گروه باشد و بيشتر بايد محلي براي داد و ستد باشد تا در نهايت به نقطه آغاز حرکت تبديل گردد.
بخش بينالملل
امسال در جشنواره 16 کشور با 18 نمايش حضور دارند و اين خود نشاندهنده رشدي است که جشنواره در سالهاي اخير داشته است. ضمن اينکه تاثير ارتباطات فرهنگي در اين سطح را نبايد ناديده گرفت. تبادل تجربه در چنين حدي ميتواند کمک بسياري به تئاتر و نمايشگران ما داشته باشد. بهخصوص تئاتر ما که با مشکلات بسياري روبهروست. البته حضور نمايشهاي خارجي به علت تغييرات جوي و آب و هوا دستخوش تغييراتي هم شد اما اين تغييرات به جشنواره لطمهاي وارد نکرد و فقط جدول برنامهها تغيير يافت. با اين همه نمايشهاي بخش بينالملل يکي از پرطرفدارترين بخشهاي جشنواره بود ضمن اينکه حضور اين نمايشها باعث ميشود تا از اين پس اجراهاي خارجي را هم شاهد باشيم و به گفته حسين پارسايي از سال آينده هر فصل قرار است يک نمايش خارجي هم روي صحنه برود و اين موقعيت مناسبي براي انتخاب بهترينهاست.
تئاتر خياباني
نام تئاتر خياباني به ظاهر سادهتر از انواع ديگر نمايش است اما واقعيت اين است که براي داشتن مخاطب در سالن بايد سعي و تلاش بسياري کرد اما تئاتر خياباني به دليل بيواسطه بودن و بهرهمندي از امکانات اوليه و بيواسطه بودن با مخاطب بهتر از انواع ديگر توانسته با مخاطب ارتباط برقرار کند. يعني مخاطب تصميمگيرنده است. مخاطب خود تصميم ميگيرد که نمايش را ببيند و اگر حتي نتوانست با آن ارتباط برقرار کند، صحنه را ترک کند. نکته ديگر اينکه در نمايش خياباني صحنه هر جايي است که بازيگر يا کارگردان ميتواند ايفاي نقش کند و هرجا که بتوان مخاطب را جذب کرد، صحنه اجراست و به همين جهت در کشور ما که هنوز تئاتر آنگونه نهادينه نشده که حداقل در سبد هزينهها جايي براي خود داشته باشد، تئاتر خياباني از جمله مواردي است که خلاف آن را ثابت کرده و در اين دوره از جشنواره تماشاگراني را شاهد بوديم که پس از اتمام يک نمايش خياباني در محوطه تئاتر شهر به دنبال اجرايي ديگر بودند و اين نشان از تاثيرگذاري نمايش خياباني است.
پژوهش رکن اصلي تئاتر
براي داشتن هرچيز خوب، نيازمند پژوهش هستيم و تئاتر که داراي ريشههايي عميق از روابط روح و جسم انساني است، از اين قاعده مستثني نيست و اتفاقا نيازمند پژوهشهايي دقيقتر است. اما واقعيت در تئاتر و جامعه تئاتري ما به گونهاي ديگر است.
تئاتر ما با پژوهش و ريشهيابي بيگانه است. تئاتر ما از ضرورتهاي فرهنگي ماست اما براي اين ضرورت فرهنگي و براي اعتلاي اين هنر هيچگونه سرمايهگذاري خاصي صورت نميگيرد و اگر اتفاقي هم بيفتد در حد علاقه و علاقهمندي عدهاي جوان يا پژوهشگراني است که بيشتر براي دل خود کار ميکنند تا پول و به همين دليل نيز بايد توجه ويژهاي به اين بخش داشت چرا که باعث رشد و اعتلاي تئاتر ميشود. محمدرضا خاکي در اين خصوص ميگويد: در حوزه پژوهش آنچه مربوط به حوزه دانشگاه است، در پاياننامههاي دانشجويان منعکس ميشود و تنها محل انعکاس پژوهش دانشجويان، پاياننامههاست.
پژوهش جايگاه شخصي در کشور ندارد و کسي نيز جايگاهي براي آن در نظر نگرفته است. پژوهش بايد مکان خاص، بودجه خاص و هيئت علمي مشخص داشته باشد اما اين جايگاه در ايران وجود ندارد. اکنون يکي از نيازهاي جدي تئاتر پژوهش است. که اين پژوهش نيازمند مکان و امکانات پژوهشي است. بايد کتابها، آثار تاليف شده در کشور جمعآوري شود و امکانات پژوهشي در حوزه تئاتر مورد بحث و بررسي قرار گيرد. چون مسئله پژوهش در دنيا جدي است و تئاتر نيز در حوزه پژوهشي نيازمند اين دقت است. وقتي در تئاتر منابع پژوهشي وجود داشته باشد، ميتوان تاثير آن را به وضوح مشاهده کرد. چون پژوهش يک امر فرعي نيست بلکه زمينهاي است که بنيادها و شالودهها را پايهريزي ميکند.
کارگاههاي آموزشي
کارگاههاي آموزشي اين دوره از جشنواره از رونق خاصي برخوردار بود. در ايام برگزاري جشنواره، سمينار «برتولت برشت» به مناسبت پنجاهمين سالمرگ او يادش را در کنار آثارش زنده نگه داشت. نمايشنامهخواني در اين ميان يکي از پررونقترين بخشها بود. سخنرانيها و نمايش فيلمهايي که در مورد برشت و آثار او ساخته شده بود نيز توانست علاقهمندان بسياري را به سوي خود جلب کند.
کارگاه آموزشي نمايشهاي خارجي نيز از جمله مواردي بود که توجه ويژهاي از سوي مخاطبان را به دست آورده بود. در واقع مباحث نظري در کنار مباحث عملي و اجراي نمايشها به شکلي ويژه در اين بخش مورد توجه بسياري قرار گرفت تا جايي که مخاطبان ثابت و خاص خود را پيدا کرد.
استقبال از جشنواره
اگرچه تئاتر هنوز براي برقراري ارتباط با مخاطب و جذب مخاطب در حد بسيار زياد با مشکل مواجه است اما نبايد اين نکته را از نظر دور داشت که در کشور ما هنر از جايگاه ويژهاي برخوردار است. سالهاي گذشته بسياري بر اين عقيده بودند که ديگر نميتوان براي تئاتر و مخاطبان اندک تئاتر کاري انجام داد اما استقبال از نمايش ها در جشنواره و همچنين سالهاي اخير نشان داد که اين ادعا ديگر صحت ندارد چرا که پيش از شروع هر نمايش با اينکه مخاطبان يا کارت ورود داشتند و يا بليت تهيه کرده بودند اما همچنان براي يافتن جايي براي نشستن ميبايست در صف انتظار ميکشيدند و در واقع به جايي رسيدهايم که اگرچه نميتوانيم ادعا کنيم «تئاتر براي همه» اما حداقل ميتوان گفت که به «تئاتر براي علاقهمندان» رسيدهايم و تئاتر ما ميتواند انتظارات همان علاقهمندان را برآورده کند.
نگاهي به فيلم«به نام پدر» ساخته ابراهيم حاتميکيا
محمدي- به نام پدر فيلمي است در امتداد خطوط ذهني و فکري حاتميکيا. فيلمي که همچنان جنگ، موضوع جنگ و حواشي آن را حالا بعد از سالها توانسته زنده نگه دارد. به جرأت ميتوان گفت حاتميکيا تنها کارگرداني است که همچنان فيلمهايش را برپايه جنگ و تبعات جنگ ميسازد.
او جنگ را به خوبي ميشناسد و ذهنيتش با هر نگاهي در انتهاي هر فيلم و هر کار به جنگ ختم ميشود.
«به نام پدر»به حواشي جنگ و مردان جنگ نظر دارد.
در اين فيلم حاتميکيا به نسل سوم و افکار آنان نيز توجه دارد و اينکه آنان سالها پس از پايان جنگ درگير آن ميشوند.
«حبيبه» دانشجوي باستانشناسي است و هنگام اکتشاف بر يکي از تپههايي که در زمان جنگ مينگذاري شده بود، پايش دچار مجروحيتي شديد ميشود.
نکته اصلي اينجاست که اين مينها در ساليان دور توسط پدر حبيبه در تپه شاهد کاشته شده بود.
حاتميکيا در «به نام پدر» سعي کرد از کليه عوامل حرفهاي براي ارائه يک اثر بهره گيرد و بازيگران هم براي انتقال مفاهيم و انتقال آنچه حاتميکيا درنظر داشت، بسيار ماهرانه کار خود را انجام دادند و اين فقط با وجود يک بازيگردان خوب و بازيگري مثل آزيتا حاجيان امکانپذير شد. در واقع نقطه قوت بازيگران اين بود که، بازيگردان خود بازيگر است و حس بازيگري را ميشناسد و با راهنمايي درست، نقشها بسيار جاافتاده بود و گاه بازي کامبيز ديرباز بر بازي برخي غلبه ميکرد اما نکتهاي که به عنوان نقص در اين فيلم جلوه ميکند، برخي از ديالوگهاست که در سينماي ما به کليشه تبديل شده است.
استفاده افراطي حاتميکيا از گوشيهاي موبايل يک شرکت خاص، آن قدر به چشم ميآيد که نميتوان آن را ناديده گرفت حتي اگر اين شرکت تأمينکننده منابع مالي فيلم باشد.
در مجموع حاتميکيا يک بار ديگر فيلمي جنگي را در قالب يک موضوع روز اجتماعي بازگو ميکند و حالا اندکي عشق به آن افزوده است تا بتواند تاثيرگذارتر و واقعيتر به نظر برسد و البته با بهرهگيري از تمام عوامل حرفهاي توانست اين کار را انجام دهد. او تنها کسي است که با وجود همه مشکلاتي که در عرصه فيلمسازي و به خصوص ساخت فيلم جنگي وجود دارد، همچنان به اين راه ادامه داده و هرگز مثل برخي از فيلمسازان نگفته که ديگر فيلم جنگي نميسازم اما باز به آن سمت سوق داده شدند. دوستي ميگفت سينماي جنگ، سينمايي است که اگر آلودهاش بشوي، ديگر نميتواني از آن دست بکشي.
«برشت» فرزند زمان خود و مدافع خستگيناپذير تئاتر ايپک بود.
به گزارش خراسان داريوش مودبيان در سمينار ميراث برشت در ادامه سلسله سمينارهاي بزرگداشت برشت در جشنواره تئاتر فجر ضمن اعلام اين مطلب گفت: برشت تئاتر ايپک را که از گذشتگان به او به ارث رسيده بود به تئاتري کارآمد تبديل کرد. تئاتري که در مقابل تئاتر ارسطويي و کلاسيک قرار دارد.
وي افزود: برشت در تغيير نظام اجتماعي جامعه خود تلاش بسياري کرد در واقع تئاتر برشت ميکوشد تا علاوه بر تغيير در سبک تئاتر تغييراتي در ديدگاه آدمها ايجاد کند چون او معتقد بود که هنرمند فردي است که براي تغيير و تحول تلاش ميکند و يا يک کنش اجتماعي- سياسي را به جريان بيندازد و از اين طريق سنتهاي اشتباه اجتماعي- سياسي را دگرگون کند.
مودبيان در مورد کليت تئاتر برشت گفت: تئاتر برشت، يک تئاتر بازيافت شده، از ميان تمام سنتهاي نمايشي غرب و شرق است که واقعيت را در ابعاد تاريخي آن بيان ميکند.
در حاشيه جشنواره تئاتر فجر
* در اجراي «شيطان با سه شاخه موي طلايي» شهرستانيها پشت درماندند و رئيس مرکز هنرهاي نمايشي درهاي سالن اصلي را باز کرد و تمام شهرستانيها توانستند از بالکن نمايش را ببينند.
* شنيدهها حاکي از اين است که جايزههاي برگزيدگان داوران انجمن نمايش متفاوتتر از سالهاي قبل است ولي هنوز جوايز رتبههاي مختلف اعلام نشده است.
* رضا ياوري بازيگر نمايش «نبرد» به کارگرداني ساسان قجر در حالي که از آسيبديدگي زانو رنج ميبرد، روي صحنه رفته است.
* در چادري که در محوطه تئاتر شهر برپا شده، نمايش «آرش» اجرا شد و چون نمايش داخل چادر اجرا شد، از استقبال خوبي هم برخوردار بود.
* مسئول تالار مولوي استقبال از اين تالار را بسيار خوب عنوان کرد و اظهار داشت که ديگر بليت توزيع نميشود چون تراکم جمعيت در اين سالن بسيار زياد است.
* ديترکومل به علت عدم حضور يکي از بازيگرانش از هدايت هاشمي بازيگر نمايش «دومتر در دو متر جنگ» خواسته تا در نمايش او ايفاي نقش کند.
* عباس غفاري کارگردان نمايش «کبوتري ناگهان» دو اجراي نمايش خود را به خسرو احمدي و محمود استاد محمد تقديم کرد.
* محسن حسيني گفته که جريان نقد تئاتر نداريم.
* براي اجراي اول نمايش «شيطان با سه شاخه موي طلايي» از آلمان، حدود هزار نفر ديدن کردند.
* نمايش «فنز» هم که در تالار وحدت به روي صحنه رفت با ازدحام جمعيت روبهرو بود تا جايي که هر سه طبقه بالکن هم مملو از جمعيت بود.
* کمالالدين شفيعي يکي از داوران بخش خياباني کانون نمايش خياباني خانه تئاتر به علت بيماري در نيمه راه از ادامه داوري و همکاري با گروه بازماند.
* شنيده شده که برخي از عکاسان در برخي از سالنها براي تماشاگران مزاحمت ايجاد ميکنند و حتي با سه پايه براي عکس گرفتن روي سن ميروند.
* داستان تلفنهاي همراه همچنان ادامه دارد و بسياري از تماشاگران به نوشتههاي روي در سالنها که «تلفن همراه خود را خاموش کنيد» هيچ توجهي نميکنند و هنگام اجراي نمايشها ميتوان انواع زنگهاي همراه را شنيد.
* اين روزها بسياري از بازيگران و کارگردانان تئاتر را ميتوان در سالنها هنگام نمايش ديگران ديد.
* محمد حيدري مسئول کميته ارزشيابي و انتخاب جشنواره بيست و چهارم اعلام کرده که فراخوان جشنواره بيست و پنجم تا پايان سال منتشر ميشود.
* در روزهاي آخر استقبال از تئاتر و نمايشهاي اجرايي بيش از روزهاي اوليه بود در واقع تنور تئاتر روزهاي آخر بسيار گرمتر بود.
* و سرانجام امروز با برگزاري اختتاميه، اين جشنواره هم پرونده خود را ميبندد.
گزارشي از بازار فيلم در حاشيه جشنواره فيلم فجر
سينماي ايران نه تنها در خاورميانه بلکه در دنيا از اعتبار ويژهاي برخوردار شده است. سينماي ايران بعد از انقلاب و پس از قرار گرفتن در دور جديد و حضور فيلمسازان خوشذوق، راه ديگري را در پيش گرفت تا جايي که امروزه اين هنر-صنعت در ميان معدود کشورهاي صاحب نام در عرصه سينما و فيلمسازي در حد جهاني مطرح است.
جشنواره بينالمللي فيلم فجر اعتبار سينماي ايران محسوب ميشود و حالا بعد از برگزاري بيست و چهار دوره، ديگر سينماي جهان و تهيهکنندگان قدر عرصه فيلمسازي براي نمايش فيلمهايشان در اين جشنواره به رقابت ميپردازند و همين باعث رشد جشنواره و افزايش سطح کيفي آثار به نمايش درآمده شده است.
در کنار جشنواره، بازار فيلم نيز اعتبار خاصي به سينما، صنعت فيلم سازي و تهيهکنندگاني که ميتوانند آثارشان را به کشورهاي ديگر عرضه کنند، بخشيده است و حالا اين بازار دوره نهم خود را سپري کرده است.
ادامه مطلب
امسال علاوه بر هنرمندان، بسياري از دستاندرکاران، گروههاي نمايشي بخش بينالملل و عدهاي از مديران جشنوارهاي جهاني نيز به تهران آمدهاند.
به گزارش خراسان، بسياري از مديران اين جشنوارهها، به اين دليل در جشنواره فجر حضور پيدا ميکنند که بهترين آثار را انتخاب کرده تا در جشنوارههاي خود اجرا شود.
هاندرودي برديف معاون مدير تئاتر آلپ ارسلان از ترکمنستان، آيميت احسان قليف مسئول تئاتر در وزارت فرهنگ ترکمنستان، ژاک ونوين مدير هنري جشنواره هلند، روبرتو چولي مدير تئاتر روهر ومدير جشنواره شبهاي سفيد مولهايم آلمان، ديترکوسل مدير جشنواره تئاتر فرايبورگ آلمان و اشتفان اشمليکه، مدير هنري جشنواره وين اتريش از جمله کساني هستند که در بيست و چهارمين دوره جشنواره تئاتر فجر حضور دارند.
بسياري از مديران هنري و تئاتري کشورها از قبرس، گرجستان، بلژيک، آذربايجان، کرواسي، هلند، روسيه و اسلووني نيز در اين جشنواره حضور دارند.
تبادلات فرهنگي در سطح وسيعي بر هنر تاثير ميگذارد و تئاتر نيز بيتاثير از اين مراودات فرهنگي نيست. امسال حضور نمايشهاي خارجي از کشورهاي گوناگون بسيار چشمگيرتر از سالهاي گذشته بوده است تا جايي که امسال از 16 کشور با 18 گروه نمايشي در جشنواره حضور دارند.
